1
استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2
گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
3
کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی الوند، همدان، ایران.
10.22034/arfr.2026.574478.2238
چکیده
از سال 1401 و بر اساس استاندارد جدید 701 حسابرسیِ ایران، گزارشهای حسابرسی با اضافه شدن بند مسائل عمده حسابرسی و با هدف بهبود شفافیت توسط حسابرسان تهیه شده است. به منظور دستیابی به شفافیت، قابلیتفهم و خوانایی در گزارشهای حسابرسی حائز اهمیت است. بنابراین هدف این پژوهش بررسی تاثیر ویژگیهای موسسه حسابرسی بر خوانایی بند مسائل عمده حسابرسی است. دادههای 230 شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران (460 مشاهده)، طی دوره زمانی 1401 تا 1402 جمعآوری و فرضیههای پژوهش با استفاده از دادههای ترکیبی آزمون شد. یافتههای پژوهش با استفاده از شاخص فلش جهت سنجش خوانایی مسائل عمده حسابرسی نشان داد؛ اندازه موسسه حسابرسی، دوره تصدی موسسه حسابرسی، تغییر حسابرس و تخصص حسابرس در صنعت تاثیر مثبت و معناداری بر خوانایی مسائل عمده حسابرسی دارند. با این حال تاخیر گزارش حسابرسی، فصل شلوغی موسسه حسابرسی و تنوع جنسیتی شرکای موسسه حسابرسی تاثیر معناداری بر خوانایی مسائل عمده حسابرسی ندارند. آزمونهای استحکام با استفاده از شاخصهای مختلف (طول سند، تعداد صفحات) نتایج را تأیید کردند.این پژوهش از نظر نظری، با تأیید و گسترش ادبیات مربوط به تأثیر ویژگیهای موسسه حسابرسی بر خوانایی مسائل عمده حسابرسی و با ارائه راهنماییهایی برای شرکتها، حسابرسان و سیاستگذاران در راستای بهبود شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی، ارزشمند است. استفاده از شاخصهای چندگانه برای سنجش خوانایی نیز استحکام یافتهها را تقویت کرده و کاربرد عملی آنها را افزایش داده است.