2
گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
10.22034/arfr.2026.571186.2234
چکیده
هدف این پژوهش تبیین ساختاری نقش تأمینمالی پایدار در شکلدهی به گزارشگری پایداری صنعت بانکداری ایران و ارائه چارچوب بومی سنجش و افشای آن است. پژوهش با رویکرد آمیخته و طراحی اکتشافی متوالی انجام شد. در مرحله کیفی، دادهها از طریق ۱۴ مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان بانکداری، مدیریت ریسک و گزارشگری مالی گردآوری و با رهیافت نظاممند نظریه دادهبنیاد تحلیل گردید. سپس با بهرهگیری از تحلیل تفسیری–ماتریسی، روابط و سطوح تأثیرگذاری مؤلفهها تعیین شد. برای تقویت روایی بیرونی، تحلیل مصداقی گزارشهای منتشرشده بانکهای ایرانی نیز انجام گرفت.یافتهها نشان میدهد جهتگیری پرتفوی اعتباری، ادغام نظاممند ریسکهای محیطزیستی و اجتماعی در مدیریت ریسک، و الزامات افشای کمی، ابعاد پیشران در گزارشگری پایداری بانکی هستند. بر این اساس، مجموعهای از شاخصهای عملیاتی سنجش تأمینمالی پایدار ارائه و چارچوبی بومی و چندسطحی برای پیوند سیاستهای اعتباری، مدیریت ریسکهای غیرمالی و ساختار افشا تدوین شد. نتایج بیانگر آن است که بدون سنجشپذیری کمی و همراستاسازی تخصیص اعتبارات با اهداف پایداری، گزارشگری به سطح افشاهای توصیفی محدود میماند. چارچوب پیشنهادی میتواند مبنایی برای استانداردسازی ملی گزارشگری پایداری و تقویت نظارت در نظام بانکی باشد.